Direct naar de inhoud
Logo van de Europese Commissie
Trade and Economic Security

Informatieblad: Partnerschapsovereenkomst EU-Mercosur - Handel en duurzame ontwikkeling

Country or region
  • Mercosur
Trade topics
  • Negotiations and agreements

De partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de Mercosur komt voort uit een gezamenlijk streven naar duurzame ontwikkeling en zal dankzij het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling de groene transitie bevorderen en de bescherming van arbeidsrechten garanderen. 

Uitvoering van de Overeenkomst van Parijs

Formulering van een positieve agenda

In het kader van de overeenkomst worden institutionele structuren opgezet en richtsnoeren voor samenwerking geformuleerd die ervoor zorgen dat met handel een bijdrage kan worden geleverd aan de groene transitie. Het gaat hierbij onder meer om de invoering van groene technologieën, handel in producten waarmee gemeenschappen de biodiversiteit in stand kunnen houden en de ontwikkeling van duurzame toeleveringsketens. 

Dit is met name belangrijk voor het Amazonegebied, omdat op deze manier de totstandkoming van markten voor ontbossingsvrije producten zal worden bevorderd. In de overeenkomst wordt bovendien benadrukt dat naast de Overeenkomst van Parijs ook andere internationale milieuovereenkomsten moeten worden uitgevoerd, zoals het Verdrag inzake biologische diversiteit en overeenkomsten inzake de reglementering van de handel in bedreigde diersoorten en verboden chemische stoffen. 

Solide en juridisch bindende toezeggingen op het gebied van milieu en klimaat

Deze overeenkomst vormt een unieke, doeltreffende manier om partnerschapsovereenkomsten aan te wenden ten gunste van het milieu en klimaat. 

In het kader van de overeenkomst: 

  • wordt de handel in producten die bijdragen tot de instandhouding van biodiversiteit bevorderd;
  • wordt de handel in illegaal verkregen producten, waaronder illegaal gekapt hout, verboden;
  • beloven de partijen multilaterale milieuovereenkomsten als de Overeenkomst van Parijs en de Cites-overeenkomst inzake de handel in wilde dier- en plantensoorten doeltreffend uit te voeren;
  • beloven de partijen arbeids- en milieunormen te handhaven, de handel te bevorderen en investeringen aan te trekken. 

Het in de overeenkomst opgenomen “voorzorgsbeginsel” garandeert dat de EU en de Mercosur-landen de volksgezondheid en het milieu kunnen blijven beschermen, zelfs in situaties waarin dit gevolgen heeft voor de handel en waarin het wetenschappelijke bewijs niet sluitend is. 

Bovendien behouden beide partijen het recht om regelgeving in te voeren om een gezond milieu te garanderen en de volksgezondheid te beschermen. De tekst bevat ook een beginsel van non-regressie, op grond waarvan de partijen overeenkomen milieu- en arbeidsnormen niet te versoepelen om handel en investeringen te bevorderen. 

Bescherming van bossen

Om te voorkomen dat met ontbossing geassocieerde grondstoffen in de EU in de handel worden gebracht, blijft EU-wetgeving als de ontbossingsverordening gelden voor producten die in het kader van de overeenkomst worden geïmporteerd. Ook omvat de overeenkomst een bindende toezegging om illegale houtkap te bestrijden en ontbossing aan te pakken. 

De overeenkomst voorziet daarnaast in een platform voor samenwerking op het gebied van duurzame toeleveringsketens voor hout en andere grondstoffen. Het is bovendien de intentie van de twee partijen om de overeenkomst te gebruiken om handel te bevorderen die een positieve bijdrage levert aan de instandhouding van biodiversiteit en de levensomstandigheden van inheemse en traditionele gemeenschappen. 

Verantwoorde toeleveringsketens

In het kader van de overeenkomst beloven de EU en de Mercosur te bevorderen dat bedrijven praktijken van verantwoord ondernemen toepassen, en een ondersteunend beleidskader te verschaffen voor een doeltreffende toepassing van relevante internationale beginselen en richtsnoeren, in het bijzonder: 

  • de tripartiete beginselverklaring van de IAO betreffende multinationale ondernemingen en sociaal beleid;
  • het “Global Compact”-initiatief van de VN;
  • de leidende beginselen van de VN inzake bedrijfsleven en mensenrechten;
  • de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen.

Bescherming van de mensenrechten, waaronder arbeidsrechten

De EU en de Mercosur beloven de regels van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) na te leven op het gebied van: 

  • dwang- en kinderarbeid;
  • non-discriminatie op het werk;
  • vrijheid van vereniging, en
  • het recht op collectieve onderhandelingen. 

De twee partijen hebben bovendien toezeggingen gedaan ten aanzien van gezondheid en veiligheid op het werk en arbeidsinspectie. 

De EU en alle Mercosur-landen hebben wetgeving die voorziet in de bescherming van de arbeidsrechten. Allemaal hebben ze de acht fundamentele IAO-verdragen geratificeerd (met uitzondering van één verdrag dat Brazilië wegens grondwettelijke beperkingen niet kan ratificeren). 

Bij de overeenkomst wordt een kader opgezet waarbinnen de twee partijen mensenrechtenkwesties, onder meer met betrekking tot inheemse volkeren, aan de orde kunnen stellen. 

Handhaving van het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling

Het hoofdstuk over handel en duurzame ontwikkeling van de overeenkomst is onderworpen aan een specifieke geschillenbeslechtingsprocedure. 

Als de EU of de Mercosur van mening is dat de andere partij zich niet aan de regels houdt, kan zij om formeel overleg op regeringsniveau verzoeken. 

Wordt de situatie niet opgelost, dan kan een panel van onafhankelijke deskundigen worden gevraagd de kwestie te analyseren en een verslag met aanbevelingen op te stellen. Dit verslag moet openbaar worden gemaakt zodat de belanghebbenden en relevante instellingen aan beide zijden er opvolging aan kunnen geven.